Opin gögn

Þjónustulag og MCP-viðmót

Gervigreind sem byggir svörin á samþykktum mælikvörðum, ekki ágiskunum

Opin gögn er þjónustulag með MCP-viðmóti ofan á opinber íslensk gagnasöfn. Tengdu þína eigin gervigreind, hvort sem það er Claude, Copilot eða ChatGPT, og hún sækir sömu tölur úr sömu skilgreiningum í hvert sinn.

Tengdu gervigreindina þína

Þjónustan er opin og þarf enga innskráningu. Allir MCP-biðlarar sem styðja streamable HTTP geta tengst.

https://opingogn.metadata.is/mcp

Claude

Í Claude: Settings → Connectors → Add custom connector, og límdu slóðina inn.

Claude Code

claude mcp add --transport http opin-gogn https://opingogn.metadata.is/mcp

VS Code ásamt GitHub Copilot

Bættu þessu við .vscode/mcp.json:

{
  "servers": {
    "opin-gogn": { "type": "http", "url": "https://opingogn.metadata.is/mcp" }
  }
}

Venjulegt REST-viðmót

Sama efni er einnig aðgengilegt án MCP, eins og útskýrt er á /openapi.json. Sjá til dæmis: /v1/datasets.

Gagnasöfnin

Hverju gagnasafni fylgja ákveðnir og samþykktir mælikvarðar. Gervigreindin velur gagnasafn, mælikvarða og síur, en þjónustan sér um afganginn. Aðeins er leitað í eitt gagnasafn í einu og söfnunum er aldrei blandað saman í eina tölu.

Loftgæði

Umhverfisstofnun / loftgaedi.is (api.ust.is)

Tímabil
jan. 2022 – sep. 2026
Gögn til og með
september 2026
Raðir
3.436.663

MælikvarðarMælidagar, Meðalstyrkur, Hæsta klukkustundargildi, Dagar yfir dagsmörkum, Stöðvar með mælingar

Dæmi um spurningu„Dagar yfir PM10-mörkum eftir stöð 2024“

gagnasafn: airquality

Laun og greiðslur alþingismanna

Alþingi, opin gögn (laun og greiðslur)

Tímabil
des. 2007 – júlí 2026
Gögn til og með
júlí 2026
Raðir
47.860

MælikvarðarGreitt, Þingmenn með greiðslu, Meðaltal á þingmann

Dæmi um spurningu„Heildargreiðslur eftir greiðsluflokki 2025“

gagnasafn: althingi

Jarðskjálftar

Veðurstofa Íslands, skjálftalísa API

Tímabil
jan. 2022 – sep. 2026
Gögn til og með
september 2026
Raðir
31.726

MælikvarðarSkjálftar ≥ M2, Skjálftar ≥ M3, Stærsti skjálfti, Meðaldýpi, Stærð, Dýpi

Dæmi um spurningu„Fjöldi skjálfta ≥ M2 á mánuði 2024“

gagnasafn: earthquakes

Landaður afli

Fiskistofa, LandingService (SOAP)

Tímabil
jan. 2022 – sep. 2026
Gögn til og með
september 2026
Raðir
743.432

MælikvarðarAfli, Slægður afli, Landanir, Skip með löndun, Afli á löndun

Dæmi um spurningu„Heildarafli eftir tegund 2024, tíu stærstu“

gagnasafn: fiskistofa

Fasteignamarkaður

Húsnæðis- og mannvirkjastofnun (kaupskrá, leiguskrá, leiguvísitala)

Tímabil
maí 2006 – sep. 2026
Gögn til og með
september 2026
Raðir
352.627

MælikvarðarKaupsamningar, Kaupverð samtals, Fermetraverð (vegið), Miðgildi fermetraverðs, Leigusamningar, Leiga á fermetra (vegin), Miðgildi leigu á fermetra, Leiguvísitala

Dæmi um spurningu„Miðgildi fermetraverðs fjölbýlis í Reykjavík eftir árum 2023–2025“

gagnasafn: hms

Stangveiði

Landssamband veiðifélaga (veiditolur.angling.is); Hafrannsóknastofnun (Lax- og silungsveiði)

Tímabil
1972 – 2026
Gögn til og með
2026
Raðir
13.007

MælikvarðarVeiddir fiskar, Ár með veiði

Dæmi um spurningu„Bestu laxveiðiárnar 2025 samkvæmt LV vikutölum“

gagnasafn: lax

Opnir reikningar ríkisins

opnirreikningar.is (Fjársýsla ríkisins)

Tímabil
jan. 2022 – ágú. 2026
Gögn til og með
ágúst 2026
Raðir
11.586.903

MælikvarðarGreitt, Reikningslínur, Reikningar, Birgjar, Meðalreikningur

Dæmi um spurningu„Stærstu kaupendur 2025“

gagnasafn: opnir

Sölutölur áfengis

ÁTVR sölulistar áfengis; vinbudin.is vöruupplýsingar

Tímabil
2012 – 2025
Gögn til og með
2025
Raðir
70.680

MælikvarðarLítrar, Vínandi, Einingar, Meðalstyrkur, Vörur með sölu

Dæmi um spurningu„Hvaða tíu vörur seldust mest í einingum 2025?“

gagnasafn: vinbudin

Af hverju svörin halda vatni

Þjónustan er hönnuð þannig að gervigreindin geti ekki fundið upp tölu, aðeins sótt hana.

Ein skilgreining á hverjum mælikvarða

Hver mælikvarði er skilgreindur á einum stað, í merkingarlíkani gagnasafnsins. Allir sem spyrja fá sömu tölu fyrir sömu spurningu.

Gervigreindin skrifar ekki SQL

Hún velur samþykkta mælikvarða, víddir og síur. Þjónustan býr til fyrirspurnina og skilar henni með svarinu, svo hægt sé að yfirfara hana.

Hverju svari fylgja upplýsingar um uppruna

Útgáfa merkingarlíkansins, hvenær gögnin voru síðast uppfærð og fingrafar fyrirspurnarinnar fylgja hverju svari.

Villa frekar en röng tala

Gildi sem er rangt stafsett gefur villu en ekki núll. Of víðar fyrirspurnir fá skýra villu með leiðbeiningum um hvernig megi þrengja þær.

Aðgangsstýring með Entra ID Opið með innskráningu

Sama hugmynd, nema hér er notað innskráningarferli. Notandinn skráir sig inn með Microsoft-aðgangi sínum og gagnagrunnurinn stýrir því sjálfur hvaða raðir eru sýnilegar. Þjónustan hefur engan beinan aðgang að gögnunum, heldur sækir hún allar upplýsingar í nafni notandans.

Slóðin er https://opingogn.metadata.is/gov/mcp. Aðgangur er í gegnum Entra ID.

  • Sýnigögn um skáldaða framhaldsskóla, Skóla A til Skóla T.
  • Launakostnaður á stöðugildi, kostnaður á nemanda, frávik frá áætlun og samanburður við miðgildi jafningjahóps.
  • Miðgildi jafningjahópa með færri en fimm skólum eru ekki birt.
  • Í hverju svari er gerður greinarmunur á staðreyndum, útreikningum, spám, túlkunum, tilgátum og upplýsingaskorti, og næsta skref er eingöngu sett fram sem ábending.